بررسی مؤلفه‌های کالبدی - فضایی مؤثر بر تاب‌آوری اجتماعی عرصة میانی مجتمع مسکونی زیتون اصفهان در مواجهه با بیماری‌های همه‌‌گیر با تأکید ویژه برکووید-19 - شاپری شیرین; عباسی نوشین; ابراهیم نژاد محمدرضا (تجلی هنر در معماری و شهرسازی)
اصطلاح تاب‌آوری در عرصۀ معماری و شهرسازی مفهومی تازه است که مورد توجه نظریه پردازان این حوزه قرار گرفت. این واژه به وجوه دیگر مرتبط با جوامع شهری همچون اجتماعی و اقتصادی و... نیز توجه شد. یکی از مؤلفه‌های تأثیرگذار بر تاب‌آوری اجتماعی مؤلفه‌های کالبدی - فضایی است که پژوهش حاضر در پی ارتباط این مؤلفه‌ها می‌باشد. این پژوهش از نظر هدف از نوع کاربردی و روش انجام اکتشافی، تحلیلی - توصیفی و پیمایشی است. که ابتدا از طریق ادبیات نظری مؤلفه‌های کالبدی - فضایی، تاب‌آوری اجتماعی، کرونا و عرصۀ میانی استخراج و سپس با روش دلفی از نظر متخصصین، شاخص های نهایی استخراح و اولیت‌بندی گردید. سپس با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده برای شناسایی افراد ساکن در مجتمع مسکونی زیتون استفاده و داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق و مصاحبه عمیق جمع‌آوری و داده‌ها با نرم افزار SPSS و داده‌های کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوی مضمون تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مؤلفه‌های نورگیری و روشنایی فضای عرصۀ میانی، وجود آب‌نما و فواره، تعداد فضاهای نشیمن و سرویس بهداشتی، انعطاف‌پذیری چیدمان فضا، فضای سبز، فضاهای عبور و مکث، فضاهای باز برای نشستن‌های جمعی ساکنین، ایجاد تنوع با جزئیات، پیش‌بینی فضای باز برای کودکان، تفکیک خصوصی نیمه خصوصی عمومی، جایگیری درست عملکردهای داخلی در وضعیت مطلوب و مؤلفه‌های قابلیت استفاده در شرایط مختلف آب و هوایی، فضای تفکیک جنسیتی و پیش‌بینی فضای ورزشی در وضعیت نامطلوبی قرار دارد. با توجه به یافته‌های تحقیق فضای تفکیک جنسیتی و فضای عبور و مکث در عرصه‌های میانی مجتمع مسکونی زیتون بر حضور اجتماعی و ارتباطات ساکنان اثر می‌گذارد. و از میان همه مؤلفه‌های کالبدی - فضایی، مؤلفه‌های فضای سبز، وجود فضای باز ورزشی و وجود آب‌نما و فواره تأثیر بیشتری بر تاب‌آوری اجتماعی در مجتمع مسکونی زیتون دارد.