تجلی هنر در معماری و شهرسازی 3 زمستان 1404 1404 12 25 Individualism in the Religious–Islamic Miniature Painting of Sultan Muhammad with Emphasis on Religious Experience فردگرایی در نگارگری مذهبی ـ اسلامی سلطان محمد با تأکید بر تجربه دینی 1 21 FA سید علیرضا عباچی گروه هنر، تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران محمدرضا باقری لری گروه پژوهش هنر، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران ابوالفضل داودی رکن‌آبادی گروه طراحی پارچه و لباس، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران فهیمه‌ السادات میرجلیلی گروه هنر و معماری، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران Journal Article 1404 09 30 <p>Examining the relationship between individualism and religious experience in religious–Islamic miniature painting constitutes one of the most significant topics in the field of comparative art studies. Religious miniature painting in the Safavid period—particularly in the works of Sultan Muhammad—provides an exceptional opportunity for analyzing this relationship. Sultan Muhammad, who was active at the court of Shah Tahmasp, produced a substantial portion of his works in the form of official royal commissions; however, under the influence of mystical movements, he succeeded in developing a personal and distinctive style and mode of expression within religious miniature painting. The purpose of the present study is to investigate how the artist’s individualism emerges in his religious works and how it influences the religious experience of the viewer. This research employs a descriptive–analytical method and qualitative content analysis of miniature paintings attributed to Sultan Muhammad in order to identify the components of individualism in the representation of the sacred. The findings indicate that Sultan Muhammad, through creative use of composition, transcendent colors, and the emphasis of details, conveys a mystical and personal experience of the sacred to the audience. Accordingly, individualism in the religious miniature painting of Sultan Muhammad provides a foundation for the deepening and redefinition of religious experience within the domain of Safavid visual art.</p> <p>بررسی نسبت میان فردگرایی و تجربه دینی در نگارگری مذهبی ـ اسلامی از مهم‌ترین مباحث حوزه مطالعات تطبیقی هنر به شمار می‌آید. نگارگری مذهبی در عصر صفوی، به‌ویژه در آثار سلطان محمد، فرصت کم‌نظیری برای تحلیل این نسبت فراهم می‌آورد. سلطان محمد که در دربار شاه طهماسب فعالیت می‌کرد، بخش مهمی از آثار خود را در قالب سفارش‌های رسمی دربار خلق کرده است؛ اما تحت تأثیر جریان‌های عرفانی، توانسته به سبک و بیانی شخصی و متمایز در نگارگری مذهبی دست یابد. هدف این پژوهش بررسی چگونگی ظهور فردگرایی هنرمند در آثار مذهبی او و تأثیر آن بر تجربه دینی مخاطب است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و تحلیل محتوای کیفی نگاره‌های منسوب به سلطان محمد، به شناسایی مؤلفه‌های فردگرایی در بازنمایی امر قدسی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که سلطان محمد با بهره‌گیری خلاقانه از ترکیب‌بندی، رنگ‌های متعالی و برجسته‌سازی جزئیات، تجربه‌ای عرفانی و شخصی از امر قدسی را به مخاطب انتقال می‌دهد. بر این اساس، فردگرایی در نگارگری مذهبی سلطان محمد بستری برای تعمیق و بازتعریف تجربه دینی در حوزه هنر تصویری صفوی فراهم می‌آورد.</p> https://www.jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/141/127