تجلی هنر در معماری و شهرسازی 3 پاییز 1404 1404 09 30 Explaining the Relationship Between Sustainable Neighborhood and the Principles of Good Urban Governance (Case Study: District 12 of Tehran) تبیین رابطه‌ی محله پایدار با اصول حکمروایی خوب شهری (مورد پژوهی: منطقه 12 تهران) 1 31 FA علیرضا مهدوی دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی ، واحد علوم و تحقیقات تهران ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران حمید ماجدی گروه شهرسازی ، واحد علوم و تحقیقات تهران ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران زهرا سادات سعیده زرآبادی گروه شهرسازی ، واحد علوم و تحقیقات تهران ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران Journal Article 1404/05/06 The present study, entitled “Analysis of the Impact of Good Governance Components on Neighborhood Sustainability in District 12 of Tehran,” was conducted with the aim of examining the role of urban governance mechanisms in enhancing or weakening various dimensions of sustainability at the neighborhood level. District 12 of Tehran, as one of the oldest and most challenging areas of the capital, characterized by a combination of physical deterioration, high population density, infrastructural deficiencies, and weaknesses in managerial structures, represents a clear example for analyzing the interaction between urban governance and neighborhood sustainability. The significance of this study lies in addressing a real urban planning need in the country: how the implementation of good governance principles can improve quality of life at the neighborhood scale, increase citizen participation, and promote social justice and urban sustainability. This research seeks to fill a theoretical and practical gap in the relationship between governance and urban sustainability within problematic urban contexts. The main objective of the study is to examine whether the realization of a good governance model in urban neighborhoods, with particular emphasis on District 12 of Tehran, can resolve managerial challenges associated with neighborhood development and lead to sustainable, participatory, and equitable development. Accordingly, the primary research question is formulated as follows: Can good urban governance serve as an effective model for enhancing neighborhood sustainability indicators and reducing local management challenges in urban areas of the country? The research method was designed as descriptive–analytical and exploratory. The statistical population included residents of various neighborhoods in District 12 of Tehran, and data were collected using a researcher-developed questionnaire based on a five-point Likert scale. The sample size was determined to be 400 individuals based on Cochran’s formula. The statistical tools used included SPSS software for descriptive analysis and assessment of data normality, and SmartPLS software for analyzing measurement and structural models using the Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) method. The results indicated a positive and statistically significant relationship between urban governance and neighborhood sustainability variables (path coefficient = 0.598, t-value = 15.290). Among governance components, decentralization, communitarianism, spatial justice, and transparency had the greatest influence on explaining neighborhood sustainability. Furthermore, among sustainability dimensions, indicators related to public infrastructure, safety and surveillance, urban environment, and access to cultural and educational services demonstrated the highest factor loadings in the model. Reliability statistics (Cronbach’s alpha: 0.970 for governance and 0.927 for sustainability) and convergent validity (0.60) confirmed the high quality of the measurement instrument. From a theoretical perspective, this study contributes to the literature on neighborhood-based development in Iran by presenting an integrated framework combining the concepts of good governance and neighborhood sustainability. From a practical perspective, it can serve as an effective guide for municipalities, urban planners, and policymakers in designing neighborhood-oriented policies, strengthening local institutions, and improving urban management systems. The study also emphasizes that achieving sustainable development in Iranian cities will not be possible without institutional reforms at the neighborhood level and the strengthening of participatory governance. پژوهش حاضر با عنوان «تحلیل تأثیر مؤلفه‌های حکمروایی خوب بر پایداری محله‌ای در منطقه ۱۲ شهر تهران با هدف بررسی نقش سازوکارهای حکمروایی شهری در بهبود یا تضعیف ابعاد مختلف پایداری در سطح محله‌ای انجام شده است. منطقه ۱۲ تهران به‌عنوان یکی از کهن‌ترین و چالش‌برانگیزترین مناطق پایتخت، با ترکیبی از فرسودگی کالبدی، تراکم جمعیتی بالا، مشکلات زیرساختی و ضعف در ساختارهای مدیریتی، نمونه‌ای گویا برای واکاوی تعامل میان حکمروایی شهری و پایداری محله‌ای به‌شمار می‌رود. اهمیت این مطالعه در پاسخ به یک نیاز واقعی برنامه‌ریزی شهری در کشور نهفته است: چگونه می‌توان از طریق اجرای اصول حکمروایی خوب، کیفیت زندگی در مقیاس محله‌ای را بهبود بخشید، مشارکت شهروندان را افزایش داد، و به عدالت اجتماعی و پایداری شهری دست یافت؟ این پژوهش تلاشی است برای پر کردن خلأ نظری و کاربردی در پیوند میان حکمروایی و پایداری شهری در بافت‌های مسئله‌دار. هدف اصلی تحقیق آن است که بررسی کند آیا با تحقق الگوی حکمروایی خوب در محله‌های شهری کشوربا تأکید بر منطقه ۱۲ تهران می‌توان چالش‌های مدیریتی توسعه محله‌ای را حل کرد و به توسعه‌ای پایدار، مشارکتی و عادلانه دست یافت یا خیر. در همین راستا، سؤال اصلی پژوهش به‌صورت زیر مطرح شده است: آیا حکمروایی خوب شهری می‌تواند به‌عنوان الگویی اثربخش برای ارتقاء شاخص‌های پایداری محله‌ای عمل کند و چالش‌های مدیریت محلی را در مناطق شهری کشور کاهش دهد؟ روش تحقیق به‌صورت توصیفی– تحلیلی و اکتشافی طراحی شده است. جامعه آماری شامل ساکنان محله‌های گوناگون منطقه ۱۲ شهرتهران بوده و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته در مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای جمع‌آوری شده است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 400 نفر تعیین شد. ابزارهای آماری مورد استفاده شامل نرم‌افزارهایSPSS برای تحلیل توصیفی و بررسی نرمال بودن داده‌ها، وSmartPLS برای تحلیل مدل‌های اندازه‌گیری و ساختاری به روش معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی(PLS-SEM) بوده است. نتایج نشان داد که بین متغیرهای حکمروایی شهری و پایداری محله رابطه‌ای مثبت و معنادار وجود دارد (ضریب مسیر 598/0، آماره t = 290/15) از میان مؤلفه‌های حکمروایی، تمرکززدایی، اجتماع‌گرایی، عدالت فضایی، و شفافیت بیشترین نقش را در تبیین پایداری محله داشته‌اند. همچنین، در میان ابعاد پایداری، شاخص‌های زیرساخت‌های عمومی، امنیت و نظارت، محیط زیست شهری و دسترسی به خدمات فرهنگی و آموزشی بیشترین بار عاملی را در مدل داشته‌اند. آمارهای پایایی (آلفای کرونباخ: 0.970 برای حکمروایی و 0.927 برای پایداری) و روایی همگرا 6/0 نیز نشان‌دهنده کیفیت بالای ابزار اندازه‌گیری بودند. مطالعه حاضر از منظر نظری، با ارائه یک چارچوب تلفیقی از دو مفهوم حکمروایی خوب و پایداری محله‌ای، سهمی نوین در ادبیات توسعه محله‌محور در ایران دارد. از منظر کاربردی نیز، می‌تواند راهنمایی مؤثر برای شهرداری‌ها، برنامه‌ریزان شهری، و سیاست‌گذاران در طراحی سیاست‌های محله‌محور، ارتقاء نهادهای محلی، و بهبود نظام مدیریت شهری باشد. این پژوهش همچنین تأکید دارد که دستیابی به توسعه پایدار در شهرهای ایران بدون اصلاحات نهادی در سطوح محله‌ای و تقویت حکمروایی مشارکتی امکان‌پذیر نخواهد بود.

https://www.jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/161/118