تجلی هنر در معماری و شهرسازی 4 تابستان 1405 1405 04 01 The Impact of Biophilic Architecture on Enhancing the Design Quality of Educational Complexes for Primary School Children بررسی تأثیر معماری بیوفیلیک در ارتقای کیفیت طراحی مجموعه‌های آموزشی ویژه کودکان ابتدایی 1 23 FA فرنوش سقایی استادیار، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی ، شیراز، ایران مژگان ساسانی استادیار، گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، داریون، ایران Journal Article 1405 01 10 <p>This study aimed to investigate the impact of biophilic architecture on enhancing the design quality of educational complexes for primary school children in Shiraz, with particular emphasis on the perceptions of educational instructors and parents. This applied field-analytical study adopted a qualitative approach. The research setting included several primary schools in Shiraz with natural facilities and green spaces as well as schools lacking adequate open spaces and natural elements. Using purposive sampling, 30 participants, including 20 educational instructors and 10 parents, were selected. Data were collected through structured interviews comprising 30 questions addressing educational environmental quality, children’s connection with nature, psychological calmness, learning, concentration, social interaction, and direct experiences of natural elements. The interviews were transcribed and analyzed using MAXQDA through coding, categorization, and thematic analysis. Frequencies and percentages were also used to determine the relative prominence of the extracted themes. Data analysis indicated that learning in natural spaces was the most prominent dimension of biophilic architecture, accounting for 54.0%, followed by affinity and friendship with nature at 38.0%, while psychological calmness in nature and direct connection with nature each accounted for 35.0%. Comparative analysis showed that nature-oriented schools demonstrated more favorable patterns in psychological calmness, interest in attending school, concentration, participation in learning, social interaction, environmental exploration, and reduced restlessness. Usable green spaces for learning, direct contact with nature, natural daylight, semi-open learning environments, and educational gardens emerged as the highest-priority design interventions. Biophilic architecture can improve the educational, psychological, cognitive, and social quality of primary school environments by integrating nature into children’s everyday learning experiences; therefore, nature should be considered an integral functional and spatial component of school design rather than a merely decorative feature.</p> <p>هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر معماری بیوفیلیک بر ارتقای کیفیت طراحی مجموعه‌های آموزشی ویژه کودکان ابتدایی در شهر شیراز با تأکید بر ادراک مربیان آموزشی و والدین بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا، میدانی–تحلیلی با رویکرد کیفی بود. میدان پژوهش شامل تعدادی از مدارس ابتدایی شهر شیراز دارای امکانات و فضاهای طبیعی و تعدادی مدرسه فاقد فضای باز و عناصر طبیعی مناسب بود. نمونه پژوهش به‌صورت هدفمند شامل 30 نفر، متشکل از 20 مربی آموزشی و 10 والد دانش‌آموز، انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از مصاحبه ساختاریافته شامل 30 پرسش درباره کیفیت محیط آموزشی، ارتباط کودک با طبیعت، آرامش، یادگیری، تمرکز، تعامل اجتماعی و تجربه مستقیم عناصر طبیعی گردآوری شد. مصاحبه‌ها پس از پیاده‌سازی در نرم‌افزار MAXQDA مورد کدگذاری، طبقه‌بندی و تحلیل مضمون قرار گرفتند و برای تعیین برجستگی مضامین از فراوانی و درصد نیز استفاده شد. تحلیل داده‌ها نشان داد که آموزش در فضای طبیعی با 54.0 درصد مهم‌ترین بعد تأثیر معماری بیوفیلیک بر کودکان بود و پس از آن دوستی و انس با طبیعت با 38.0 درصد و آرامش در طبیعت و ارتباط مستقیم با طبیعت هر یک با 35.0 درصد قرار گرفتند. الگوی مقایسه‌ای داده‌ها نشان داد مدارس برخوردار از فضاهای طبیعی از نظر آرامش روانی، علاقه به حضور در مدرسه، تمرکز، مشارکت در یادگیری، تعامل اجتماعی، تمایل به کشف محیط و کاهش بی‌قراری وضعیت مطلوب‌تری داشتند. همچنین، فضای سبز قابل استفاده برای آموزش، تماس مستقیم با طبیعت، نور طبیعی، فضاهای نیمه‌باز و باغچه‌های آموزشی به‌عنوان مهم‌ترین اولویت‌های طراحی شناسایی شدند. معماری بیوفیلیک می‌تواند از طریق ادغام فعال طبیعت با فرایند یادگیری و تجربه روزمره کودک، کیفیت آموزشی، روانی، شناختی و اجتماعی مدارس ابتدایی را ارتقا دهد؛ ازاین‌رو، طبیعت باید به‌عنوان بخشی از ساختار عملکردی و فضایی مدرسه و نه صرفاً عنصری تزئینی در طراحی مجموعه‌های آموزشی مورد توجه قرار گیرد.</p> https://www.jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/205/219