تجلی هنر در معماری و شهرسازی 2 پیاپی ۵ 1403 07 01 Intermediary Spaces and Social Capital: An Analysis of the Role of Semi-Public Architecture in Enhancing Social Interactions فضاهای میانجی و سرمایه اجتماعی تحلیل نقش معماری نیمه‌عمومی در ارتقای تعاملات اجتماعی 151 166 FA سید موسی رئیسی گروه آموزشی علوم انسانی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران Journal Article 1403/03/15 <p>This study aimed to analyze the role of intermediary spaces and semi-public architecture in enhancing social interactions and to examine the mediating role of social capital in this relationship among residents of Tehran. This quantitative study employed a descriptive-correlational design. The statistical population consisted of urban residents of Tehran who regularly used semi-public urban spaces. A total of 384 participants were selected through multistage cluster sampling. Data were collected using the Intermediary Space Quality Assessment Questionnaire, the Onyx and Bullen Social Capital Questionnaire, and the Urban Social Interaction Scale. The collected data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation coefficients, multiple regression analysis, and structural equation modeling. The results indicated a significant positive relationship between intermediary-space quality and social capital (r=0.64, p&lt;0.01). Intermediary-space quality was also positively associated with social interactions (r=0.69, p&lt;0.01), while social capital demonstrated a significant positive correlation with social interactions (r=0.72, p&lt;0.01). Multiple regression analysis revealed that intermediary-space dimensions explained 53% of the variance in social capital, with opportunities for social interaction emerging as the strongest predictor (β=0.35). Structural equation modeling further showed that intermediary spaces had significant direct effects on social capital (β=0.64, p&lt;0.001) and social interactions (β=0.37, p&lt;0.001). Moreover, the indirect effect of intermediary spaces on social interactions through social capital was significant (β=0.33, p&lt;0.001), indicating the partial mediating role of social capital. The findings suggest that intermediary spaces and semi-public architecture contribute substantially to the enhancement of social capital and social interactions by creating opportunities for communication, strengthening social trust, fostering a sense of belonging, and encouraging civic participation. Therefore, the planning, design, and management of semi-public spaces should be considered an effective strategy for promoting social cohesion and improving urban quality of life.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش فضاهای میانجی و معماری نیمه‌عمومی در ارتقای تعاملات اجتماعی و بررسی نقش میانجی سرمایه اجتماعی در این رابطه در میان شهروندان شهر تهران انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و با رویکرد کمی انجام شد. جامعه آماری شامل شهروندان ساکن شهر تهران بود که از فضاهای نیمه‌عمومی شهری استفاده می‌کردند. تعداد ۳۸۴ نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه ارزیابی کیفیت فضاهای میانجی، پرسشنامه سرمایه اجتماعی اونیکس و بولن و مقیاس تعاملات اجتماعی شهری بود. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین کیفیت فضاهای میانجی و سرمایه اجتماعی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=0.64, p&lt;0.01). همچنین کیفیت فضاهای میانجی با تعاملات اجتماعی رابطه مثبت و معناداری داشت (r=0.69, p&lt;0.01) و سرمایه اجتماعی نیز با تعاملات اجتماعی همبستگی مثبت و معناداری نشان داد (r=0.72, p&lt;0.01). نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که مؤلفه‌های فضاهای میانجی توانستند ۵۳ درصد از واریانس سرمایه اجتماعی را تبیین کنند و فرصت تعامل اجتماعی قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده سرمایه اجتماعی بود (β=0.35). نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری نیز نشان داد که فضاهای میانجی دارای اثر مستقیم معنادار بر سرمایه اجتماعی (β=0.64, p&lt;0.001) و تعاملات اجتماعی (β=0.37, p&lt;0.001) هستند. همچنین اثر غیرمستقیم فضاهای میانجی بر تعاملات اجتماعی از طریق سرمایه اجتماعی معنادار بود (β=0.33, p&lt;0.001) که بیانگر نقش میانجی جزئی سرمایه اجتماعی در این رابطه است. یافته‌های پژوهش نشان داد که فضاهای میانجی و معماری نیمه‌عمومی از طریق ایجاد فرصت‌های تعامل، افزایش اعتماد اجتماعی، تقویت احساس تعلق و توسعه مشارکت اجتماعی می‌توانند نقش مؤثری در ارتقای سرمایه اجتماعی و تعاملات اجتماعی شهروندان ایفا کنند. از این رو، توجه به طراحی، توسعه و مدیریت فضاهای نیمه‌عمومی می‌تواند به عنوان یکی از راهبردهای مؤثر در افزایش انسجام اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی شهری مورد توجه برنامه‌ریزان و طراحان شهری قرار گیرد.</p> https://www.jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/222/155