تجلی هنر در معماری و شهرسازی 4 تابستان 1405 1405 04 30 Explaining the Relationship Between Hospital Facade Composition Principles and Audience Trust: A Perceptual Psychology Approach تبیین رابطه میان اصول ترکیب‌بندی نمای بیمارستان و اعتماد مخاطب با رویکرد روان‌شناسی ادراک 1 19 FA زهرا رایگان گروه معماری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سیدعلی نوری گروه معماری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران مهناز محمودی زرندی گروه معماری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران Journal Article 1404/12/01 <p>This study aimed to explain the relationship between hospital facade composition principles and audience trust, emphasizing the role of perceptual psychology in shaping users’ initial impressions of healthcare environments. This applied, descriptive–analytical study was conducted using a two-stage exploratory design. In the first stage, the effective components of hospital facade composition were identified and screened through theoretical review, documentary analysis, and expert evaluation. In the second stage, field data were collected from 384 users of healthcare environments through an image-based questionnaire using a five-point Likert scale. The validity of the instrument was confirmed using the Content Validity Ratio and Content Validity Index, and its reliability was assessed using Cronbach’s alpha coefficient. Data were analyzed using descriptive statistics, mean ranks, the Friedman test, and Kendall’s W effect size. Inferential findings indicated a significant difference among the hospital facade composition components in terms of their effect on audience trust. The Friedman test ranked rhythm and repetition, balance, opening ratio, color, order, formal typology, and materials as the most influential components, respectively, in generating trust. The significance level was less than 0.001, indicating that the null hypothesis of equal component rankings was rejected. Kendall’s W was 0.466, representing a moderate-to-strong effect size and an acceptable level of agreement among respondents regarding the relative importance of the components. The findings indicate that the hospital facade is not merely a physical envelope or aesthetic element; rather, it functions as a perceptual and psychological medium that can shape trust, calmness, perceived safety, and confidence before users enter the building. A trust-generating hospital facade should be based on perceptible rhythm, visual balance, structural order, proportionate openings, calming colors, legible formal typology, and materials with appropriate perceptual quality. Therefore, hospital facade design should integrate visual organization with psychological and perceptual considerations to support a more reassuring first encounter with healthcare environments.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تبیین رابطه میان اصول ترکیب‌بندی نمای بیمارستان و اعتماد مخاطب با تأکید بر نقش روان‌شناسی ادراک در شکل‌گیری برداشت اولیه کاربران از محیط درمانی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–تحلیلی بود و با طراحی اکتشافی دومرحله‌ای انجام شد. در مرحله نخست، مؤلفه‌های مؤثر ترکیب‌بندی نمای بیمارستان از طریق مطالعات نظری، بررسی اسنادی و ارزیابی خبرگان شناسایی و غربالگری شدند. در مرحله دوم، داده‌های میدانی با استفاده از پرسشنامه تصویری و بر اساس مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت از 384 نفر از مخاطبان فضاهای درمانی گردآوری شد. روایی ابزار پژوهش با استفاده از شاخص‌های CVR و CVI و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی، میانگین رتبه، آزمون فریدمن و اندازه اثر Kendall’s W استفاده گردید. یافته‌های استنباطی نشان داد که تفاوت معناداری میان مؤلفه‌های ترکیب‌بندی نمای بیمارستان از نظر میزان اثرگذاری بر اعتماد مخاطب وجود دارد. نتایج آزمون فریدمن نشان داد که مؤلفه‌های ریتم و تکرار، تعادل، میزان بازشوها، رنگ، نظم، گونه‌بندی شکلی و مصالح، به‌ترتیب، بیشترین نقش را در اعتمادآفرینی ایفا کردند. سطح معناداری آزمون کمتر از 0.001 بود؛ بنابراین فرض برابری رتبه مؤلفه‌ها رد شد. همچنین مقدار Kendall’s W برابر با 0.466 به دست آمد که نشان‌دهنده اندازه اثر متوسط رو به قوی و توافق قابل قبول پاسخ‌دهندگان درباره اهمیت نسبی مؤلفه‌ها بود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد نمای بیمارستان صرفاً یک پوسته کالبدی یا عنصر زیبایی‌شناختی نیست، بلکه رسانه‌ای ادراکی و روان‌شناختی است که می‌تواند پیش از ورود مخاطب به ساختمان، احساس اعتماد، آرامش، امنیت و اطمینان را شکل دهد. طراحی اعتمادآفرین نمای بیمارستان باید بر ریتم قابل ادراک، تعادل بصری، نظم ساختاری، بازشوهای متعادل، رنگ‌های آرامش‌بخش، گونه‌بندی شکلی خوانا و مصالح دارای کیفیت ادراکی مناسب استوار باشد.</p> https://www.jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/238/179