تجلی هنر در معماری و شهرسازی در دست انتشار 1405 10 01 Explaining the Impact of Interactive Urban Art on Aesthetic Experience, Social Interaction, and Sense of Place in Urban Public Spaces تبیین تأثیر هنر شهری تعاملی بر تجربه زیبایی‌شناختی، تعامل اجتماعی و حس تعلق به مکان در فضاهای عمومی شهری 1 22 FA سید محسن حاجی سید جوادی استادیار، گروه هنر و معماری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 1405 04 14 <p>This study aimed to explain the impact of interactive urban art on aesthetic experience, social interaction, and sense of place in urban public spaces in Tehran and to examine the mediating roles of aesthetic experience and social interaction. This applied quantitative study employed a descriptive-correlational design in 2026. The study population consisted of Tehran residents aged 18 years or older who had direct experience with interactive urban artworks in public spaces. A total of 384 participants were selected through multistage and convenience sampling. Data were collected using a multidimensional questionnaire assessing interactive urban art, aesthetic experience, social interaction, and sense of place. Content validity was evaluated by 10 experts, while reliability was examined using Cronbach’s alpha and composite reliability. Data were analyzed in SPSS version 29 and SmartPLS version 4 using Pearson correlation, structural equation modeling, and 5,000-sample bootstrapping. Interactive urban art had significant positive effects on aesthetic experience (β=0.67, p&lt;0.001), social interaction (β=0.58, p&lt;0.001), and sense of place (β=0.19, p&lt;0.001). Aesthetic experience (β=0.37, p&lt;0.001) and social interaction (β=0.32, p&lt;0.001) also positively predicted sense of place. The indirect effect of interactive urban art on sense of place was significant through aesthetic experience (β=0.25, p&lt;0.001) and social interaction (β=0.19, p&lt;0.001), confirming partial mediation. The model explained 62% of the variance in sense of place, and the SRMR value was 0.061. Interactive urban art can strengthen citizens’ sense of place by enriching aesthetic experience and facilitating social interaction; therefore, integrating sensory, participatory, and social dimensions into urban art design may enhance the quality of public-space experience and citizens’ attachment to place.</p> <p>هدف این پژوهش تبیین تأثیر هنر شهری تعاملی بر تجربه زیبایی‌شناختی، تعامل اجتماعی و حس تعلق به مکان در فضاهای عمومی شهری تهران و بررسی نقش میانجی تجربه زیبایی‌شناختی و تعامل اجتماعی بود. این پژوهش کاربردی با روش توصیفی–همبستگی و رویکرد کمّی در سال 1405 انجام شد. جامعه پژوهش شامل شهروندان 18 سال و بالاتر تهران بود که تجربه مستقیم مواجهه یا تعامل با آثار هنر شهری تعاملی در فضاهای عمومی داشتند. نمونه پژوهش شامل 384 نفر بود که به‌صورت چندمرحله‌ای و در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ای چندبخشی برای سنجش هنر شهری تعاملی، تجربه زیبایی‌شناختی، تعامل اجتماعی و حس تعلق به مکان گردآوری شد. روایی محتوایی ابزار با نظر 10 متخصص و پایایی آن با آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی بررسی شد. تحلیل داده‌ها با SPSS نسخه 29 و SmartPLS نسخه 4 و با استفاده از همبستگی پیرسون، مدل‌سازی معادلات ساختاری و بوت‌استرپ 5000 نمونه‌ای انجام گرفت. هنر شهری تعاملی اثر مثبت و معناداری بر تجربه زیبایی‌شناختی (β=0.67، p&lt;0.001)، تعامل اجتماعی (β=0.58، p&lt;0.001) و حس تعلق به مکان (β=0.19، p&lt;0.001) داشت. تجربه زیبایی‌شناختی (β=0.37، p&lt;0.001) و تعامل اجتماعی (β=0.32، p&lt;0.001) نیز حس تعلق به مکان را به‌طور مثبت پیش‌بینی کردند. اثر غیرمستقیم هنر شهری تعاملی بر حس تعلق به مکان از طریق تجربه زیبایی‌شناختی (β=0.25، p&lt;0.001) و تعامل اجتماعی (β=0.19، p&lt;0.001) معنادار بود و میانجی‌گری جزئی تأیید شد. مدل 62 درصد از واریانس حس تعلق به مکان را تبیین کرد و مقدار SRMR برابر با 0.061 بود. هنر شهری تعاملی می‌تواند از طریق تقویت تجربه زیبایی‌شناختی و تسهیل تعاملات اجتماعی، حس تعلق شهروندان به فضاهای عمومی را افزایش دهد؛ بنابراین، توجه هم‌زمان به ابعاد حسی، مشارکتی و اجتماعی در طراحی آثار شهری می‌تواند به ارتقای کیفیت تجربه و پیوند شهروندان با مکان کمک کند.</p> https://www.jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/300/217