تجلی هنر در معماری و شهرسازی در دست انتشار 1406 02 01 Developing a Structural Model of Urban Image and Landscape Based on the Zendevari Framework in Mâdis (Urban Greenways): The Case of Niasarm Mâdi, Isfahan تدوین مدل ساختاری سیما و منظر شهری بر اساس چارچوب زنده‌واری در مادی‌ها (سبزراه‌های شهری): مطالعه موردی مادی نیاصرم اصفهان 1 16 FA علی مهرعلیان گروه معماری، واحد اردستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اردستان، ایران هوتن ایروانی گروه معماری، واحد اردستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اردستان، ایران کاظم یزدی گروه معماری، واحد اردستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اردستان، ایران Journal Article 1405 04 07 <p>This study aimed to identify and structurally organize the factors affecting urban image and landscape based on the Zendevari framework and to determine the driving and dependent relationships among these factors in the Niasarm Mâdi urban greenway in Isfahan. This applied study employed a descriptive-analytical design and a mixed qualitative-survey approach. Data were collected through documentary review and field-based expert assessment. In the first stage, urban image and landscape indicators were derived from the 25 layers of the Zendevari framework and screened through the Delphi technique using the judgments of 10 experts in architecture and urban planning in Isfahan Province. Indicators with mode and median values above 3 were retained, resulting in 17 indicators for subsequent analysis. In the second stage, Interpretive Structural Modeling (ISM) was used to determine the interrelationships and hierarchical structure of the selected indicators. A Structural Self-Interaction Matrix was developed using judgments from 25 researchers in architecture and design, followed by construction of the initial and final reachability matrices, hierarchical level partitioning, and MICMAC analysis. The ISM results organized the selected indicators into six hierarchical levels. The kinetic/movement layer occupied the deepest and most influential level of the structural model, followed by the biological layer, indicating that these two dimensions functioned as the principal driving foundations of urban image and landscape quality. Historical, imaginary/visual, and climatic layers were positioned at subsequent levels and also exerted important structural effects. The final reachability matrix demonstrated high driving power for several dimensions, including movement, formative, physical, biological, environmental, climatic, social, and aesthetic layers. MICMAC analysis further indicated that most of the 17 indicators possessed substantial driving power, with 14 indicators classified within the independent or linkage categories, confirming their central role in shaping the urban image and landscape system. Integrating the Zendevari framework with ISM and MICMAC provides a coherent analytical model for understanding urban greenway image and landscape. The results emphasize that movement-related and biological dimensions should receive priority in planning and design interventions, particularly through improved accessibility, pedestrian and vehicular organization, ecological protection, biodiversity enhancement, and preservation of environmental qualities.</p> <p>هدف این پژوهش، شناسایی و ساختاربندی شاخص‌های مؤثر بر سیما و منظر سبزراه‌های شهری بر مبنای چارچوب زنده‌واری و تبیین روابط اثرگذاری و اثرپذیری میان این شاخص‌ها در مادی نیاصرم اصفهان بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نظر شیوه گردآوری داده‌ها توصیفی-تحلیلی و از نظر رویکرد حل مسئله، ترکیبی از نوع کیفی-پیمایشی بود. داده‌ها از منابع اسنادی و مطالعات میدانی گردآوری شدند. در مرحله نخست، شاخص‌های مرتبط با سیما و منظر از 25 لایه چارچوب زنده‌واری استخراج و با استفاده از روش دلفی و نظر 10 خبره معماری و شهرسازی استان اصفهان غربال شدند؛ شاخص‌هایی که مد و میانه آنها بیش از 3 بود برای مرحله بعد پذیرفته شدند و در نهایت 17 شاخص انتخاب شد. در مرحله دوم، روابط میان شاخص‌های منتخب با مدل‌سازی ساختاری-تفسیری (ISM) بررسی شد. برای تشکیل ماتریس خودتعاملی ساختاری، از نظر 25 پژوهشگر حوزه معماری و طراحی استفاده شد و سپس ماتریس‌های دسترسی اولیه و نهایی، سطوح سلسله‌مراتبی و تحلیل MICMAC استخراج شدند. نتایج مدل‌سازی ساختاری-تفسیری نشان داد شاخص‌های منتخب در شش سطح سلسله‌مراتبی سازمان یافتند. لایه حرکتی در بنیادی‌ترین سطح مدل و پس از آن لایه زیستی قرار گرفت و این دو به‌عنوان مهم‌ترین عوامل زیربنایی اثرگذار بر سیما و منظر مادی نیاصرم شناسایی شدند. پس از آنها، لایه‌های تاریخی، تصویری و اقلیمی در سطوح بعدی نقش مهمی در ساختار مدل داشتند. ماتریس دسترسی نهایی همچنین نشان داد چندین مؤلفه، از جمله لایه‌های حرکتی، شکل‌دهنده، فیزیکی، زیستی، محیطی، اقلیمی، اجتماعی و زیبایی‌شناختی، دارای قدرت نفوذ بالایی بودند، در حالی که برخی مؤلفه‌ها قدرت اثرگذاری محدودی داشتند. تحلیل MICMAC نیز نشان داد بخش عمده 17 شاخص در گروه متغیرهای دارای قدرت نفوذ بالا قرار می‌گیرند و 14 شاخص در زمره متغیرهای مستقل یا پیوندی طبقه‌بندی شدند. چارچوب زنده‌واری در ترکیب با ISM و MICMAC می‌تواند الگویی یکپارچه برای تحلیل سیما و منظر سبزراه‌های شهری فراهم کند. یافته‌ها نشان می‌دهد بهبود کیفیت سیما و منظر مادی نیاصرم بیش از همه مستلزم توجه به مؤلفه‌های حرکتی و زیستی است و تقویت دسترسی، پیوستگی حرکت، کیفیت مسیرهای پیاده و سواره، تنوع زیستی و حفاظت از عناصر طبیعی باید در اولویت مداخلات طراحی و مدیریت شهری قرار گیرد.</p> https://www.jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/304/216