تجلی هنر در معماری و شهرسازی 3 تابستان 1404 1404 03 30 Analysis of Citizens’ Perceptions of Public Spaces in the Urban Regeneration Process of Historic Fabrics (Case Study: Dokkān-e Shams Neighborhood in Shushtar) تحلیل ادراک شهروندان از عرصه‌های عمومی در فرآیند بازآفرینی بافت‌های تاریخی (مطالعه موردی: محله دکان شمس در شهر شوشتر) 1 19 FA شیرین شیخی گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. ناصر سرافراز گروه معماری، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران امیر کاکی گروه معماری، واحد اندیمشک، دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران. Journal Article 1403/11/04 <p>Contemporary developments in the field of urban regeneration indicate a paradigmatic shift from purely physical interventions to more comprehensive and human-centered approaches. Within this context, citizens’ perception and cognitive interpretation of public spaces play a key role in the success of regeneration projects. This article, focusing on the historic neighborhood of Dokkān-e Shams in the city of Shushtar, provides a qualitative analysis of citizens’ perceptions of public spaces. Using the SWOT method and an interpretive analytical approach, it investigates the interconnection between spatial quality, historical identity, and social participation in the regeneration process. Findings suggest that despite the presence of a coherent spatial structure, historical potentials, and functional vibrancy, the Dokkān-e Shams neighborhood faces several challenges such as physical deterioration, visual disorder, a shortage of high-quality public spaces, and the threat to architectural identity. Citizens’ negative perception of these spaces has led to diminished sense of belonging and reduced participation. Conversely, the positive attitude toward historical buildings, lived experiences in collective spaces, and the residents’ willingness to revitalize the neighborhood highlight a high potential for participatory regeneration. This article recommends that by applying context-sensitive design principles, improving the quality of public spaces, organizing entrances and pedestrian pathways, and strengthening participatory approaches, it is possible to restore residents’ positive mental image and guide the regeneration process toward sustainable outcomes.</p> <p>تحولات معاصر در حوزه بازآفرینی شهری، نشان‌دهنده تغییر رویکرد از مداخلات صرفاً کالبدی به نگرش‌های جامع‌نگر و انسان‌محور است. در این میان، درک و خوانش ادراکی شهروندان از فضاهای عمومی، نقش کلیدی در موفقیت طرح‌های بازآفرینی ایفا می‌کند. مقاله حاضر با تمرکز بر محله تاریخی دکان شمس در شهر شوشتر، به تحلیل کیفی ادراک شهروندان از عرصه‌های عمومی پرداخته و با بهره‌گیری از روش SWOT و رویکرد تحلیل تفسیری، به بررسی پیوند میان کیفیت فضایی، هویت تاریخی و مشارکت اجتماعی در فرآیند بازآفرینی می‌پردازد. یافته‌ها حاکی از آن است که علی‌رغم وجود ساختار فضایی منسجم، پتانسیل‌های تاریخی و سرزندگی عملکردی، محله دکان شمس با چالش‌هایی نظیر فرسودگی کالبدی، اغتشاش بصری، کمبود فضاهای عمومی با کیفیت و تهدید هویت معماری مواجه است. ادراک منفی شهروندان از این فضاها، منجر به کاهش حس تعلق و مشارکت شده است. در مقابل، ذهنیت مثبت نسبت به بناهای تاریخی، تجربه زیسته در فضاهای جمعی و تمایل ساکنان به احیای محله، نشان‌دهنده ظرفیت بالای بازآفرینی مشارکتی است. این مقاله پیشنهاد می‌کند که با بهره‌گیری از اصول طراحی زمینه‌گرا، ارتقای کیفی فضاهای عمومی، ساماندهی ورودی‌ها و مسیرهای پیاده، و تقویت رویکردهای مشارکتی، می‌توان تصویر ذهنی مثبت ساکنان را احیا و فرآیند بازآفرینی را در مسیری پایدار هدایت کرد.</p> https://www.jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/65/62