تجلی هنر در معماری و شهرسازی 3 پاییز 1404 2025 12 19 The Visual Language in Qajar Siyah Mashq and the Analysis of Cultural and Artistic Influences on Contemporary Iranian Graphic Design (Based on Gérard Genette’s Theory) زبان بصری در سیاه مشق قاجار و تحلیل تأثیرات فرهنگ و هنری بر گرافیک معاصر ایران (بر اساس نظریه ژرار ژنت) 1 21 FA پریسا یزدانی گروه پژوهش هنر، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران. سالار ظهوری گروه پژوهش هنر، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران ابوالفضل داودی رکن آبادی گروه پژوهش هنر، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. محمود دهقان هراتی گروه پژوهش هنر، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران. Journal Article 1404/01/29 <p>In recent years, contemporary Iranian art—particularly graphic design—has undergone remarkable and extensive transformations, as artists have strived to create an innovative visual language. One of the most significant of these efforts is the deliberate use of Qajar Siyah Mashq calligraphy in the creation of contemporary graphic works. This practice not only draws upon the rich traditions and culture of Iran but also forges a link between the past and the present, leading to the emergence of a multilayered, autonomous, and dynamic identity in art. As a form of visual art, graphic design employs traditional elements such as calligraphy to reinterpret cultural, historical, and social concepts in a contemporary framework. In this study, drawing specifically on Gérard Genette’s theory of Transtextuality—which builds upon the earlier notion of Intertextuality proposed by Julia Kristeva—the influence of Qajar calligraphy on contemporary Iranian graphic design is examined. The aim is to explain how traditional written elements are transformed into a new and inspiring visual language that, while preserving cultural authenticity, also aligns with contemporary artistic and communicative needs. The study concludes that the interaction between tradition and modernity can provide a foundation for the emergence of a creative visual language that distinguishes contemporary Iranian graphic design from other styles and imbues it with a unique cultural depth.</p> <p>در سال‌های اخیر، هنر معاصر ایران، به‌ویژه گرافیک، دستخوش تحولاتی چشمگیر و گسترده شده و هنرمندان کوشیده‌اند زبان بصری نوینی خلق کنند. یکی از مهم‌ترین این تلاش‌ها، بهره‌گیری آگاهانه از خوشنویسی قاجار، به‌ویژه سیاه‌مشق‌ها، در خلق آثار گرافیکی معاصر است. این امر نه‌تنها ریشه در سنت و فرهنگ غنی ایرانی دارد، بلکه با ایجاد پیوندی میان گذشته و حال، به هویتی چندلایه، مستقل و پویا در هنر منجر می‌شود. گرافیک به‌عنوان شکلی از هنرهای تجسمی، با استفاده از عناصر سنتی مانند خط، به بازتعریف مفاهیم فرهنگی، تاریخی و اجتماعی در قالبی معاصر می‌پردازد. در این پژوهش، با تکیه دقیق بر نظریه ترامتنیت ژرار ژنت، که در ادامه نظریه بینامتنیت جولیا کریستوا مطرح شده، تأثیر حضور خوشنویسی قاجار در گرافیک معاصر ایران بررسی می‌شود. هدف، تبیین چگونگی تبدیل عناصر نوشتاری سنتی به یک زبان بصری جدید و الهام‌بخش است که ضمن حفظ اصالت فرهنگی، با نیازهای هنری و ارتباطی روز نیز هماهنگ باشد. نتیجه آن است که تعامل سنت و مدرنیته می‌تواند بستری برای شکل‌گیری زبان تصویری خلاقانه‌ای فراهم آورد که گرافیک معاصر ایران را از سایر سبک‌ها متمایز می‌سازد و به آن عمق فرهنگی ویژه‌ای می‌بخشد.</p> https://www.jmaaue.org/index.php/jmaaue/article/download/88/74