بررسی تأثیر عناصر گرافیک محیطی بر انتقال مفاهیم و هویت بصری در طراحی استودیوهای برنامه‌های تلویزیونی

سوده خادم روشنده

نویسندگان

سوده خادم روشنده کارشناسی ارشد، گروه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. https://orcid.org/0009-0003-3009-3949

کلمات کلیدی:

گرافیک محیطی, هویت بصری, طراحی استودیو تلویزیونی, نظام نشانه‌شناختی, مدیریت هنری

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر عناصر گرافیک محیطی بر انتقال مفاهیم و شکل‌گیری هویت بصری در طراحی استودیوهای برنامه‌های تلویزیونی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته متوالی کیفی–کمی بود. در بخش کیفی، شش استودیوی شاخص تلویزیونی شامل دو استودیوی خبری، دو استودیوی گفت‌وگومحور، یک استودیوی سرگرمی و یک استودیوی علمی–آموزشی به روش نمونه‌گیری هدفمند مبتنی بر معیار انتخاب شدند. تحلیل نشانه‌شناختی، تحلیل محتوای ساختاریافته، تحلیل مضمون و مقایسه تطبیقی برای بررسی مؤلفه‌هایی شامل رنگ، نور، فرم، متریال، تایپوگرافی، نشانه‌های گرافیکی، نمایشگرهای دیجیتال، عناصر دینامیک، سلسله‌مراتب و انسجام بصری به کار رفت. در بخش کمی، 32 متخصص حوزه طراحی صحنه، گرافیک محیطی، ارتباطات تصویری و تولید تلویزیونی با پرسشنامه محقق‌ساخته پنج‌درجه‌ای ارزیابی شدند. داده‌ها با آمار توصیفی، آزمون تی تک‌نمونه‌ای و آزمون فریدمن تحلیل شدند. نتایج آزمون تی تک‌نمونه‌ای نشان داد میانگین تمامی مؤلفه‌ها به‌طور معناداری بالاتر از مقدار نظری 3 بود (p<0.001). بیشترین آماره t مربوط به تناسب طراحی با محتوای برنامه، t(31)=21.96، سپس انسجام بصری، t(31)=20.91، و شکل‌گیری هویت بصری متمایز، t(31)=19.61، بود. آزمون فریدمن نیز تفاوت معناداری میان رتبه مؤلفه‌ها نشان داد، χ²(12)=94.67، p<0.001. تناسب طراحی با محتوای برنامه با میانگین رتبه 10.98، انسجام بصری با 10.42 و شکل‌گیری هویت بصری متمایز با 9.95 در رتبه‌های نخست قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد تأثیر عناصر گرافیک محیطی بر انتقال مفهوم و هویت بصری، حاصل عملکرد منفرد عناصر نیست، بلکه به نحوه سازمان‌دهی، انسجام، سلسله‌مراتب و تناسب آن‌ها با محتوای برنامه وابسته است؛ بنابراین، طراحی استودیو باید به‌عنوان یک نظام یکپارچه ارتباط بصری در نظر گرفته شود.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Christopher A. A Pattern Language: Towns, Buildings, Construction: Space Art, Architecture and Urbanism Research Institute Publications; 2016.

2. Masoud I. Environmental Graphics: Fatemi Publishing; 2009.

3. Zavieh S. Environmental Graphic Design: Definitions and Fields of Activity. Herfeh: Honarmand. 2015(55):2-13.

4. Philip BM. A History of Graphic Design: SAMT (Organization for Researching and Composing University Textbooks in the Humanities); 2008.

5. Masoud S. Analysis of Graphic Works: Fatemi Publishing; 2018.

6. Kevin L. The Image of the City: University of Tehran Press; 2008.

7. Maryam K. A Look at Urban Visual Identity and the Position of Environmental Graphics. Newsletter of the Iranian Graphic Designers Society. 2009;12(35):34-6.

8. Mehdi M. Layout, City, and Architecture: The Place of Environmental Graphics in Visual Identity. Chideman. 2013;2(4):115-22.

9. Sedaghat A, Simin K. Urban Visual Identity in the Field of Graphic Design. Honar-Ha-Ye-Ziba: Honar-Ha-Ye-Tajassomi (Fine Arts: Visual Arts). 2017;22(3):47-54.

10. Zhang C, editor The Importance of Visual Identity Graphic Design in Cities2016: Atlantis Press.

11. Maryam E. The Impact of Tehran Metro Environmental Graphics on Urban Culture and Identity. Honar-Ha-Ye-Ziba: Honar-Ha-Ye-Tajassomi (Fine Arts: Visual Arts). 2016;21(1):71-80.

12. Frank HM. Color, Environment, and Human Response: An Interdisciplinary Understanding of Color and Its Use as a Beneficial Element in the Design of the Architectural Environment: John Wiley & Sons; 1996.

13. Mozhgan F. The Impact of Environmental Graphics on Urban Communication and an Examination of Color in Tehran. Urban Management Quarterly. 2011;9(27):111-34.

14. Paul A, Romedi P. Wayfinding: People, Signs, and Architecture: McGraw-Hill; 1992.

15. Jean-Pierre M. Urban Spaces: Design, Implementation, and Management: University of Tehran Press; 1994.

16. Rouin P. Encyclopedia of Art: Farhang Moaser; 2007.

17. Hessels S, Stoyanova MT. Smart Materials, Future Cities: Potential for Sustainable Ambient Urban Informatics. Visual Communication Quarterly. 2022;29(2):115-27.

18. Lelis C. Smart Visual Identities: A Design Challenge for Smart Learning Environments. Springer; 2020. p. 145-54.

19. Ganoti R, Laskari I, editors. The Importance of Environmental Graphic Design in Urban Spaces2023.