رابطه حس تعلق با ویژگیهای فردی و سنجش آن بر اساس دیدگاه ویلیامز و واسکه (مطالعه موردی: کوی ثمانه، محله شهید فرامرز عباسی، مشهد)
کلمات کلیدی:
حس تعلق, ویژگی های فردی, ویلیامز و واسکهچکیده
هدف این پژوهش بررسی رابطه ویژگیهای فردی ساکنان با ابعاد حس تعلق به مکان (هویت مکانی و وابستگی مکانی) در کوی ثمانه شهر مشهد است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی است که با تکیه بر مطالعات اسنادی و برداشتهای میدانی انجام شده است. ابزار اصلی گردآوری دادهها پرسشنامه استاندارد ویلیامز و واسکه بود که پس از بومیسازی و تأیید روایی محتوایی توسط صاحبنظران، در میان 120 نفر از ساکنان کوی ثمانه توزیع شد. پرسشنامه شامل دو بخش ویژگیهای فردی (جنسیت، سن، وضعیت تأهل، وضعیت مسکن، سطح تحصیلات، محل تولد و مدت سکونت) و سنجش حس تعلق مکانی در دو بعد هویت و وابستگی بود. به دلیل نرمال نبودن توزیع دادهها، برای تحلیل روابط از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شد و سطح معناداری 0.05 در نظر گرفته شد. نتایج آزمون اسپیرمن نشان داد بین وضعیت مسکن و هر دو بعد حس تعلق رابطه معنادار معکوس وجود دارد (برای هویت مکانی r≈-0.23، p<0.05 و برای وابستگی مکانی r≈-0.28، p<0.01). مدت سکونت با هویت مکانی رابطه مستقیم و معنادار داشت (r≈0.29، p<0.01) و همچنین با وابستگی مکانی نیز همبستگی مثبت معناداری نشان داد (r≈0.23، p<0.05). محل تولد با هر دو بعد حس تعلق رابطه مستقیم معنادار داشت (p<0.05). سطح تحصیلات با وابستگی مکانی رابطه معکوس معنادار نشان داد (r≈-0.23، p<0.05)، در حالی که با هویت مکانی رابطه معناداری مشاهده نشد. متغیرهای سن، جنسیت و وضعیت تأهل فاقد رابطه معنادار با حس تعلق مکانی بودند (p>0.05). یافتهها بیانگر آن است که حس تعلق مکانی در کوی ثمانه در سطحی متوسط رو به بالا قرار دارد و متغیرهایی نظیر وضعیت مسکن، مدت سکونت، محل تولد و سطح تحصیلات نقش تعیینکنندهتری در تبیین آن ایفا میکنند، بهویژه مدت سکونت که بهعنوان متغیری مداخلهپذیر میتواند محور سیاستهای ارتقای کیفیت محله قرار گیرد.
دانلودها
مراجع
1. Habibi D, Habibi D, Kasalaei A, Gorjipour F, Tavakoli M. Explaining Sense of Belonging to Place and Identity in Urban Spaces with Emphasis on Traditional Markets. Memari-Shenasi. 2018;1(3):1-8.
2. Nekouei Moghadam M, Pirmoradi Bazanjani N. The Role of Individual Differences and Personality Traits of Employees in their Organizational Behavior. Management Knowledge. 2008;1(1):105-22.
3. Biglou M, Bozormehr S. Phenomenology of Place and Non-Place in the Plays "The Staircase" and "Night on the Wet Cobblestones" by Akbar Radi. Fine Arts - Performing Arts and Music. 2018;23(3):15-24.
4. Shamai S, Arnon S, Schnell I. From Home to Community and Settlement: Sense of Place in Different Scales. Studies on Home and Community Science. 2012;6(3):153-63.
5. Rahimi R, Nasrollahi S, editors. Evaluating Environmental Qualities Regarding the Development of Old Neighborhoods (Case Study: Enghelab Neighborhood of Bojnourd). The 1st National Conference on Urban Planning, Urban Management and Sustainable Development; 2014.
6. Young M. The social construction of tourist places. Australian Geographer. 1999;30:373-89.
7. Semken S, Butler Freeman C. Sense of Place in the Practice and Assessment of Place-Based Science Teaching. Science Education. 2008;92:1042-57.
8. Maleki MR, Parsa S, Vasigh B, Moradi E. Investigating Sense of Belonging to Place Considering Gender Differences (Case Study: Ilam City). Journal of Housing and Rural Environment. 2014;33(148):99-108.
9. Zarei A, Erfani A. Investigating Factors Affecting the Design of Traditional Structure Facades in Promoting Sense of Belonging to Place. Scientific Specialized Monthly of Research in Arts and Humanities. 2018;2(10):13-24.
10. Bazmi K, Mirzapour S, Afrasiabi Rad MS. Comparative Study of Sense of Belonging to Place in Neighborhoods of Khorramabad. Journal of Sustainable Architecture and Urban Design. 2014;2(2):1-13.
11. Javan Forouzandeh A, Motalebi G. The Concept of Sense of Belonging to Place and its Constituent Factors. City Identity. 2011;5(8):27-37.
12. Mohsenzadeh Harouzi A, Farkish H, editors. Investigating the Impact of Physical Components on Promoting Sense of Attachment in Children's Schools. The 3rd Annual Conference on Architecture, Urban Planning and Urban Management Research; 2017.
13. Kafi MA, Fathi S. Investigating Factors Affecting Attachment to Residential Neighborhood (Case Study: Kerman City). Social Studies of Iran. 2011;5(1):5-41.
14. Altman I. Environmental Psychology and Social Psychology: Brooks/Cole Publishing co; 1976. 96-113 p.
15. Scannell L, Gifford R. Defining Place Attachment: A Tripartite Organizing Framework. Journal of Environmental Psychology. 2010;30:1-10.
16. Steel F. The Sense of Place. Boston, Mass: CBI Publishing Company; 1998.
17. Shamai S, Ilatov Z. Measuring sense of place; methodological aspects. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie. 2005;96:467-76.
18. Falahat MS. The Concept of Sense of Place and its Forming Factors. Fine Arts. 2006;26(770):57-66.
19. Williams DR, Vaske JJ. The measurement of place attachment: validity and generalizability of a psychometric approach. Journal of Forest Science. 2003;49(6):830-40.
20. Balali Oskouei A, Gharehbaglou M, Heidari Torkamani M. Analyzing the Role of Mental Images in Creating a Sense of Belonging in Neighborhoods (Case Study: Shotorban Neighborhood of Tabriz). Geography (Regional Planning) Scientific-Research Quarterly. 2018;9(1):207-28.
21. Sholeh M. Old Gates in Contemporary Urban Collective Memory: Tracing Mnemonic Strands. Fine Arts. 2006;27(1192):17-26.
22. Moradi Razi Abad R, Javan Forouzandeh A, editors. Investigating the Concept of Place and Attachment to it in Performing Spaces. The 2nd International Conference on Research in Civil Engineering, Architecture, Urban Planning and Sustainable Environment; 2016.
23. Meshkini A, Ghasemi A, Hamzehnejad M. Evaluating Sense of Belonging to Place of Residents of New Cities (Case Study: New City of Hashtgerd). Geographic Space. 2014;14(48):41-56.
24. Mirgholami M, Aisham M. Conceptual Model of Evaluating Sense of Place Based on Physical, Perceptual, Functional and Social Components (Case Study: Imam Street, Urmia). Urban Studies. 2016;5(19):69-80.
25. Meshkini A, Moazzen S, Norouzi M. Urban Environmental Quality in Small Cities of East Azerbaijan Province. Urban Ecology Research. 2015;2(2):17-32.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Seyed Mahdi Mirhashemi; Navid Shayesteh doust (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
