ظرفیتهای هنرهای تجسمی در ارتقای آگاهی و فرهنگ عمومی: یک مرور نظاممندِ تحلیلی با تمرکز بر سواد بصری و ارتباطات عمومی
کلمات کلیدی:
هنرهای تجسمی, فرهنگ عمومی, آگاهی عمومی, سواد بصری, ارتباطات عمومی, مرور نظاممند, تحلیل محتواچکیده
پژوهش حاضر با هدف تبیین و صورتبندی ظرفیتهای هنرهای تجسمی در ارتقای آگاهی و فرهنگ عمومی، یک مرور نظاممندِ تحلیلی را با تمرکز بر دو محور «سواد بصری» و «ارتباطات عمومی» دنبال میکند. مسئله اصلی این است که هنرهای تجسمی از چه سازوکارهایی برای انتقال معنا، شکلدهی نگرش و تقویت حساسیت اجتماعی بهره میگیرد و این سازوکارها تحت چه شرایطی به پیامدهای فرهنگی پایدار منتهی میشوند. روش پژوهش، مرور نظاممند منابع علمی و اسنادی و تحلیل کیفیِ محتوای مطالعات مرتبط در حوزههای هنرهای تجسمی، ارتباطات، آموزش و مطالعات فرهنگی است؛ در این مسیر، مطالعات بر اساس معیارهای ورود/خروج، کیفیت روششناختی و میزان ارتباط با مفاهیم «آگاهی عمومی» و «فرهنگ عمومی» گزینش و سپس با رویکرد تحلیلی-ترکیبی مقولهبندی میشوند. یافتههای مرور نشان میدهد هنرهای تجسمی از طریق افزایش خوانشپذیری پیام، برانگیختن توجه و درگیری شناختی-هیجانی، تقویت سواد بصری و توسعه گفتوگوی اجتماعی، میتواند به ارتقای آگاهی و فرهنگ عمومی کمک کند. همچنین، کارآمدی این ظرفیتها وابسته به عواملی چون زمینه فرهنگی مخاطب، شفافیت رمزگان بصری، انتخاب رسانه و بستر ارائه (هنر شهری، پوستر، تصویرسازی، عکاسی و رسانههای دیجیتال)، سطح مشارکت اجتماعی و پیوستگی با راهبردهای ارتباطات عمومی است. نتیجه پژوهش، ارائه یک چارچوب مفهومی از پیوند «سواد بصری–ارتباطات عمومی–هنرهای تجسمی» است که میتواند به طراحی سیاستهای فرهنگی، برنامههای آموزشی و کمپینهای آگاهیبخش مبتنی بر تصویر کمک کند.
دانلودها
مراجع
1. Dewey J. Art as Experience. New York: Perigee/Putnam; 1934.
2. Hall S. Representation: Cultural Representations and Signifying Practices: Sage; 1997.
3. Hall S. Encoding/decoding. In: Hall S, Hobson D, Lowe A, Willis P, editors. Culture, Media, Language: Working Papers in Cultural Studies, 1972-79: Hutchinson; 1980. p. 128-38.
4. Braden RA, Hortin JA. Identifying the theoretical foundations of visual literacy. Journal of Visual/Verbal Languaging. 1982;2(2):37-42.
5. Avgerinou MD, Ericson J. A review of the concept of visual literacy. British Journal of Educational Technology. 1997;28(4):280-91.
6. Entman RM. Framing: Toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication. 1993;43(4):51-8.
7. Messaris P. Visual Persuasion: The Role of Images in Advertising: Sage; 1997.
8. Lester PM. Visual Communication: Images with Messages. 6th ed: Wadsworth/Cengage Learning; 2014.
9. Duncum P. Visual culture isn't just visual: Multiliteracy, multimodality and meaning. Studies in Art Education. 2004;45(3):252-64.
10. Freedman K. Teaching Visual Culture: Curriculum, Aesthetics, and the Social Life of Art. New York: Teachers College Press; 2003.
11. Arnheim R. Visual Thinking: University of California Press; 1969.
12. Barthes R. Image-Music-Text. Heath S, editor: Hill and Wang; 1977.
13. Debes JL. The loom of visual literacy. Audiovisual Instruction. 1969;14(8):25-7.
14. Habermas J. The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry into a Category of Bourgeois Society. Burger T, Lawrence F, editors: MIT Press; 1989.
15. Williams R. Keywords: A Vocabulary of Culture and Society. Rev. ed: Oxford University Press; 1983.
16. Duncum P. Visual culture art education: Why, what and how. International Journal of Art & Design Education. 2002;21(1):14-23.
17. Mirzoeff N. How to See the World: Pelican Books; 2015.
18. Rose G. Visual Methodologies: An Introduction to Researching with Visual Materials. 4th ed: Sage; 2016.
19. Kress G, van Leeuwen T. Reading Images: The Grammar of Visual Design. 2nd ed: Routledge; 2006.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Naghmeh Nazarimoghadam; Delaram Alibeigi (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.