بازتاب تاریخ در اندیشه و آثار معماری مهرداد ایروانیان
کلمات کلیدی:
تاریخ, تاریخ معماری معاصر, اندیشۀ معماری, مهرداد ایروانیان, زمینهگرایی, باستانشناسی صنعتیچکیده
هدف پژوهش حاضر تبیین چگونگی بازتاب تاریخ معماری ایران در اندیشه، فرایند طراحی و آثار منتخب مهرداد ایروانیان و شناسایی سازوکارهای تبدیل مفاهیم تاریخی به ایدهها و صورتهای معماری معاصر بود. این پژوهش با رویکرد کیفی، راهبرد مطالعه موردی و روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شد. دادهها از طریق بررسی منابع کتابخانهای، کتابها و مقالات تخصصی، سخنرانیها و دیدگاههای مهرداد ایروانیان و همچنین تحلیل هدفمند شش اثر شامل رستوران هفتخوان، خانههای شماره ۱۴، ۱۲ و ۳، موزه تار و پود و باغ بلند شیراز گردآوری شدند. آثار بر اساس مؤلفههایی چون مولد اولیه، مفهوم طراحی، زمینه تاریخی و فرهنگی، نوع مصالح، ساختتکنیک، نوآوری، ارتباط با بستر و نحوۀ بازنمایی زمان تحلیل شدند. تحلیل محتوا برای استخراج الگوهای مشترک اندیشه و طراحی و تبیین ارتباط میان تاریخ، زمینه، کانسپت و صورت نهایی معماری به کار رفت. تحلیل آثار نشان داد تاریخ در معماری ایروانیان نه به صورت تقلید مستقیم از فرمهای گذشته، بلکه به منزلۀ لایهای تفسیری، مولد و پویا در فرایند طراحی حضور دارد. زمینه یا متن پروژه، شامل ابعاد طبیعی، شهری، فرهنگی، اجتماعی و تاریخی، مهمترین عامل شکلدهندۀ ایدۀ اولیه است. ایروانیان با بهرهگیری از کلاژ، مونتاژ، روایت، نمادپردازی، باستانشناسی صنعتی و همنشینی مصالح ناهمزمان، گذشته را در ساختاری معاصر بازخوانی میکند. لایۀ زمان در آثار او موجب پیوند میان الگوهای سنتی، حافظۀ تاریخی، مقتضیات معاصر و فناوریهای جدید میشود. همچنین، استفاده از مصالح خام، بازیافتی و صنعتی و تأکید بر تغییر فرم و ساختتکنیک نشان میدهد که بازتاب تاریخ در آثار وی بیشتر مفهومی و تأویلی است تا صوری و سبکشناختی. در معماری ایروانیان، تاریخ منبعی برای تولید معنا، سازماندهی روایت و شکلدهی کانسپت است و از طریق تعامل میان بستر، موضوع، مصالح و تکنیک به صورت معماری معاصر تبدیل میشود؛ بنابراین، آثار او نمونهای از پیوند انتقادی و خلاق میان حافظۀ تاریخی و شرایط زمان حاضر به شمار میروند.
دانلودها
مراجع
1. Stanford M. An Introduction to the Philosophy of History. Golmohammadi A, editor. Tehran: Ney Publishing; 2003.
2. Qayyumi Bidhandi M. A Note on Written Sources for the History of Iranian Architecture. Golestan-e Honar. 2009(15):5-20.
3. Qayyumi Bidhandi M, Danaeifar M. The Concept of Architecture in the Transitional Period from the Sasanian Era to the Islamic Period: An Introduction to the Conceptual History of Iranian Architecture. Iranian Architectural Studies. 2016(10):49-72.
4. Bani Masoud A. Contemporary Architecture of Iran. Tehran: Honar-e Memari-ye Qarn; 2015.
5. Memarian G. An Inquiry into the Theoretical Foundations of Architecture. Tehran: Soroush Danesh; 2014.
6. Mirmiran SH. A New Movement in Contemporary Iranian Architecture. 2004.
7. Terzoglou NI. Architecture as Meaningful Language: Space, Place and Narrativity. Linguistics and Literature Studies. 2019;6(3):120-32.
8. Mirmiran SH. Iranian Architecture in the Words of Four Generations of Architects. Abadi. 1995;5(19):19-30.
9. Jenkins K. Rethinking History. Nowzari HA, editor. Tehran: Agah Publishing; 2007.
10. Collingwood RG. The Idea of History. Mahdavian AA, editor. Tehran: Akhtaran; 2006.
11. Giedion S. Space, Time and Architecture. Mozayeni M, editor. Tehran: Scientific and Cultural Publishing; 2007.
12. Falamaki MM. Theoretical Roots and Tendencies of Architecture. Tehran: Faza; 2002.
13. Yalda T. Interview with Mehrdad Iravaniyan. Architecture and Urbanism. 2011(104):80-3.
14. Lang J. Creating Architectural Theory: The Role of the Behavioral Sciences in Environmental Design. Einifar A, editor. Tehran: University of Tehran; 2011.
15. Parsaee M, Parva M, Karimi B. Space and Place Concepts Analysis Based on Semiology Approach in Residential Architecture: The Case Study of Traditional City of Bushehr, Iran. HBRC Journal. 2015;11:368-83.
16. Dawkins R. From the Perspective of the Object in Semiotics: Deleuze and Peirce. Semiotica. 2020(233):1-18.
17. Rebello H. Peirce and Deleuze in the Protoplasm of Philosophy: Triadic Relations and Habit as Pragmatic Concepts. Review of Contemporary Philosophy. 2019(18):23-63.
18. Groat L, Wang D. Architectural Research Methods. Einifar A, editor. Tehran: University of Tehran; 2005.
19. Mahmoudi AS, Bastani M. Methods of Creating Ideas and Concepts in the Architectural Design Process. Honar-ha-ye Ziba: Architecture and Urbanism. 2018;31(2):5-18.
20. Ocvirk OG, Stinson RE, Wigg PR, Bone RO, Cayton DL. Art Fundamentals: Theory and Practice. Yeganeh M, editor. Tehran: SAMT; 2017.
21. Adams L. Methodologies of Art. Masoumi A, editor. Tehran: Nazar Publishing; 2016.
22. Martin-Jones D, Brown W. Deleuze and Film. Edinburgh: Edinburgh University Press; 2012.
23. Keskin S, Baykan B. Becoming-Animal in the Narrative and the Form of Reha Erdem's Kosmos. CINEJ Cinema. 2020;8(1):249-85.
24. Sim G. Review of the Book Deleuze and World Cinemas, by David Martin-Jones. SubStance. 2019;48(1):102-6.
25. Möystad O. Cognition and the Built Environment. New York, NY: Routledge; 2019.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 بهاره شوندی (نویسنده); منوچهر فروتن; محمد مهدی محمودی, سید محمود معینی (نویسنده)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.