شناخت و بهکارگیری پتانسیلهای معماری پایدار بهمنظور طراحی مرکز تجاری و اداری شهر چابهار با رویکرد معماری پایدار
کلمات کلیدی:
معماری پایدار, مرکز تجاری و اداری, چابهار, طراحی اقلیمی, بهرهوری انرژی, فضاهای نیمهبازچکیده
هدف پژوهش حاضر، شناخت و بهکارگیری پتانسیلهای معماری پایدار بهمنظور طراحی مرکز تجاری و اداری شهر چابهار با تأکید بر پاسخگویی اقلیمی، بهرهوری انرژی، مدیریت منابع و ارتقای کیفیت فضایی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد آمیخته انجام شد. جامعه پژوهش شامل متخصصان معماری، شهرسازی، عمران، محیطزیست و مدیریت ساخت مستقر در تهران بود که از میان آنان 124 نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری دادهها شامل فرم بررسی اسنادی، چکلیست تحلیل اقلیمی و کالبدی سایت، پرسشنامه محققساخته معماری پایدار و مصاحبه نیمهساختاریافته با 18 نفر از متخصصان بود. روایی محتوایی ابزار با نظر خبرگان تأیید شد و پایایی پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ 0.89 مطلوب ارزیابی گردید. دادهها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون کولموگروف ـ اسمیرنوف، آزمون فریدمن، همبستگی اسپیرمن و تحلیل مضمون بررسی شدند. نتایج آزمون فریدمن نشان داد که میان ابعاد معماری پایدار تفاوت معناداری وجود دارد و سازگاری اقلیمی و پاسخگویی غیرفعال به محیط با میانگین رتبه 5.85 در اولویت نخست قرار گرفت؛ مقدار خیدو برابر 142.37، درجه آزادی 6 و سطح معناداری 0.001 بود. بهرهوری انرژی با میانگین رتبه 5.32 و پایداری زیستمحیطی با میانگین رتبه 4.61 در رتبههای بعدی قرار گرفتند. نتایج همبستگی اسپیرمن نیز نشان داد که شدت تابش خورشید با راهبردهای کنترل تابش رابطه معنادار و قوی دارد (r=0.68, p=0.001). همچنین رطوبت نسبی بالا با تهویه طبیعی (r=0.64, p=0.001)، کاهش بار سرمایشی با جهتگیری مناسب بنا (r=0.61, p=0.001)، و فضاهای باز و نیمهباز با طراحی حیاط، رواق و تراسهای سایهدار (r=0.59, p=0.001) رابطه معنادار داشتند.نتایج نشان داد که طراحی پایدار مرکز تجاری و اداری چابهار باید بر پایه شناخت اقلیم، کنترل تابش، تهویه طبیعی، فضاهای نیمهباز، مدیریت آب، مصالح سازگار با رطوبت و سازماندهی عملکردی انعطافپذیر شکل گیرد. بنابراین، معماری پایدار در این پروژه نه یک عنصر افزوده، بلکه منطق اصلی طراحی و عامل پیوند میان عملکرد، اقلیم، انرژی، کیفیت فضایی و هویت شهری است.
دانلودها
مراجع
1. Selim HS, Mayhoub M, Abuzaid A. A Comprehensive Model to Assess Sustainable Architecture in Emerged Megacities: A Closer Look at Cairo’s New Administrative Capital (NAC). Sustainability. 2024;16(12):5046.
2. Jiao Z, Du X, Liu Z, Liu L, Sun Z, Shi G, et al. A Review of Theory and Application Development of Intelligent Operation Methods for Large Public Buildings. Sustainability. 2023;15(12):9680.
3. Gouveia JP, Aelenei L, Aelenei D, Ourives R, Bessa S. Improving the Energy Performance of Public Buildings in the Mediterranean Climate via a Decision Support Tool. Energies. 2024;17(5):1105.
4. Carrera B, Kim K. Sustainable Smart University: A Short-Term Deep Learning Framework for Energy Consumption Forecast. International Journal of Machine Learning. 2023;13(4):146-52.
5. Xia J, Wang J, Lai Y. Development Strategy Based on Combination of Carbon Emission and Vibrancy Typology — A Multi-Sourced Data-Driven Approach in Beijing, China. 2024.
6. Trojanowska M. The Evolving Theme of Health-Promoting Urban Form: Applying the Macrolot Concept for Easy Access to Open Public Green Spaces. 2024.
7. Pietra C, Venco EM. Integrating Health and Smartness—New Sustainable Paradigms for the Urban Environment: A Case Study in Lianshi Town (China). Land. 2024;13(4):405.
8. Fitri I. Adaptive Reuse of a Municipal Heritage Building for Urban Revitalization: An HBU-Based Case Study of the Ex. PD Pasar Office in Medan. Iop Conference Series Earth and Environmental Science. 2026;1639(1):012005.
9. Vidyullatha RJ, Kumar GV, Dileep G. Adaptive Reuse of Heritage Buildings for Sustainable Urban Regeneration: Two Case Studies From India. Isvs E-Journal. 2023;10(8):290-313.
10. Bayraktaroğlu B, Erkartal PÖ. Adaptive Reuse Potential of Cultural Heritage: The Case of Istanbul Drapers’ Bazaar. Architecture Civil Engineering Environment. 2023;16(3):1-20.
11. Ahmed S, Mahmoud M. Preserving Heritage Areas Within the Framework of Sustainable Investment for Historic Government Ministry Buildings After Their Move to the New Administrative Capital. التصميم الدولية. 2024;14(1):95-109.
12. Akdağ N, Beyhan ŞG. Analyzing the Place of Isparta Governor’s Building in the Urban Memory. Arts. 2023;12(6):241.
13. Shehata AM. Current Trends in Urban Conservation: Medieval Historic Arab City Centers. 2021.
14. Shehata AM. Current Trends in Urban Heritage Conservation: Medieval Historic Arab City Centers. Sustainability. 2022;14(2):607.
15. Liang X, Coscia C, Dellapiana E, Martin J, Zhang Y. Complex Social Value-Based Approach for Decision-Making and Valorization Process in Chinese World Cultural Heritage Site: The Case of Kulangsu (China). Land. 2022;11(5):614.
16. Aydemir AZ, Akın T. Adaptive Reuse of High-Rise Buildings for Housing: A Study of Istanbul Central Business District. Urban Planning. 2024;9.
17. Uzakbayev T, Nurkusheva L, Ignatieva NV. The Architecture of Business Centers in Major Cities of Independent Kazakhstan. Innovaciencia Facultad De Ciencias Exactas Físicas Y Naturales. 2022;10(1):1-13.
18. Jevremović L, Stanojević A, Djordjevic I, Turnsek B. The Redevelopment of Military Barracks Between Discourses of Urban Development and Heritage Protection: The Case Study of Nis, Serbia. Spatium. 2021(46):22-35.
19. Zhou C, Petryshyn H, Kryvoruchko O, Кочан О, Przystupa К. Potential and Opportunities of Use of Postindustrial Buildings and Territories for Urban Development: Case Studies of the Historical Area in Lviv (Ukraine). Sustainability. 2022;14(23):16020.
20. Burgo JFd, Navarro-Astor E, Ramos N, Martins JP. Exploring the Critical Barriers to the Implementation of Renewable Technologies in Existing University Buildings. Sustainability. 2021;13(22):12662.
21. Mehra A, Lesoon C. Sustaining Green Efforts: How Tech Parks in Bangalore Address Environmental Crises. Journal of Student Research. 2022;11(4).
22. Moretti E, Stamponi E. The Renewable Energy Communities in Italy and the Role of Public Administrations: The Experience of the Municipality of Assisi Between Challenges and Opportunities. Sustainability. 2023;15(15):11869.
23. Miščević L. The Sendai Framework Until 2030 and Experiences After the Earthquake Desaster in Croatia 2020. 2021.
24. Korotkova S, Dobrolyubova A, Filyushina G. The Development of Urban Agglomeration in a Pandemic. E3s Web of Conferences. 2021;274:01011.
25. Fu L, Liu W. Environmental Assessment of Urban Rail Transit Station Area Based on TOD Mode —— A Case Study of Ranjiaba Station in Chongqing. 2021.
26. Enriquez MD, Trinidad DR. A Biodiversity Conservation Area Using Holistic and Modular Architecture. Civil Engineering and Architecture. 2022;10(7):2809-19.
27. Paris S, Pennacchia E, Tiburcio VA. Efficiency and Sustainability: The Role of Digitization in Re-Inhabiting the Existing Building Stock. Energies. 2023;16(9):3613.
28. Zhang M, Zhang Y, Fang X, Wang X. A 3D Spatial Diagnostic Framework of Sustainable Historic and Cultural District Preservation: A Case Study in Henan, China. Buildings. 2023;13(5):1344.
29. Triezenberg BL, Shelton WL, McKernan M, Denton SW, Dimarogonas J, Dolan B, et al. Improving Integration and Synchronization of Space Acquisition and Fielding. 2023.
30. Roy AL. Development of Cities. International Journal of Scientific Research in Engineering and Management. 2024;08(008):1-4.
31. Elizabeth AT, Oladoyin AT, Abiodun AO. Ake Palace: A Reflection of Culture and Architecture in South-West, Nigeria. International Research Journal of Innovations in Engineering and Technology. 2023;07(05):108-13.
32. Nadyrova DA. Formation of the Identity of the Profitable Complexes of the Old Tatar Quarter in Kazan of the Late ХIХ - Early ХХ Centuries. E3s Web of Conferences. 2021;274:01036.
33. kalaycı pd. Transmitting Values From Past to Future: A Strategic Program Inquiry for Ankara Victory Square. Megaron / Yıldız Technical University Faculty of Architecture E-Journal. 2021.
34. Piekarski M, Bajda Ł, Gotkowska E. Transformation of Socialist Realistic Residential Architecture Into a Contemporary Sustainable Housing Habitat—General Approach and the Case Study. Sustainability. 2021;13(23):13486.
35. Sun B, Ikebe K, Han Y, He X. Protection System and Preservation Status for Heritage of Industrial Modernization in China—Based on a Case Study of Shenyang City. Sustainability. 2023;15(3):1984.
36. Ariyarathna RIS, Kariyakarawana M, Abeyrathna WP, Данилина Н, Halwatura RU. Analysis of Operational Energy Between Adaptive Reuse Historic Buildings (ARHB) and Modern Office Buildings: A Case Study in Sri Lanka. Architecture. 2023;3(3):344-57.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 Omid Sayyad Mollashahi
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
